Sajadi S M, Soltani M, Yazdani H. Dishonesty under tempting conditions and the impact of honesty priming on self-control. Advances in Cognitive Sciences 2026; 28 (1) :104-119
URL:
http://icssjournal.ir/article-1-1819-fa.html
1- دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت کسب و کار گرایش بازاریابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2- دانشیار دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3- دانشیار دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده: (573 مشاهده)
مقدمه: رفتارهای غیراخلاقی پیامدهای گستردهای در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دارند. سازمانها و کسبوکارها سالانه میلیاردها دلار به دلیل تقلب، فساد و سایر رفتارهای غیراخلاقی زیان میبینند. عدم پایبندی به اصول اخلاقی منجر به کاهش اعتماد اجتماعی، افزایش بیعدالتی و گسترش ناهنجاریهای اجتماعی میشود. روش کار: این پژوهش با هدف بررسی شرایط وسوسهآمیز بر صداقت و تحلیل تأثیر القای مفاهیم درستکاری بر خودکنترلی و کاهش تقلب، به صورت آزمایشگاهی، با طرح عاملی ۲×۳ طراحی و با شرکت 230 نفر از دانشجویان در آزمایشگاه تحقیقات کسبوکار دانشکده مدیریت دانشگاه تهران اجرا شد. شرکتکنندگان در شرایط مختلفی از نظر میزان وسوسه (سه سطح) و القای مفاهیم درستکاری (دو سطح) قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه اطلاعات عمومی و آزمون با امکان تقلب در پاسخها بود. در شرایط آمادهسازی، شرکتکنندگان پیش از انجام تکلیف اصلی، در نرمافزار MediaLab یک تکلیف چند گزینهای که شامل انتخاب کلمات مترادف با صداقت و درستکاری بود، انجام دادند. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس چندعاملی در نرمافزار SPSS-27 بررسی شد.
یافتهها: نتایج به دست آمده حاکی از تاثیر معنادار وجود شرایط وسوسهآمیز بر تقلب بود (747/7=F ،6 df=،05/0P<). تاثیر معناداری میان افزایش وسوسه بر میزان تقلب 05/0<P، القای مفاهیم درستکاری بر میزان تقلب (240/0=F ،1 df=،05/0<P) دیده نشد.
نتیجهگیری: نتایج نشان داد افراد در موقعیتهایی که احتمال افشای رفتار نادرست پایین است، بیشتر به تقلب روی میآورند. اما نه به صورت افراطی، میزان تقلب معمولاً در سطحی مشخص متوقف میشود. بر اساس نتایج، یادآوری ساده ارزشهای اخلاقی پیش از قرار گرفتن در موقعیتهای وسوسهانگیز، به تنهایی برای افزایش خودکنترلی و کاهش رفتارهای نادرست کافی نیست.
نوع مطالعه:
پژوهشي اصیل |
موضوع مقاله:
روان شناسی شناختی دریافت: 1404/6/13 | پذیرش: 1405/6/3 | انتشار: 1405/6/15