Ethics code: IR.UT.IRICSS.REC.1404.002
1- موسسه آموزش عالی علوم شناختی
2- دانشگاه علامه طبابایی، تهران، ایران
چکیده: (47 مشاهده)
چکیده
مقدمه: بازداری شناختی بهعنوان یکی از مؤلفههای بنیادین کارکردهای اجرایی، نقشی اساسی در تنظیم رفتار، موفقیت تحصیلی و سازگاری اجتماعی کودکان ایفا میکند و از شاخص های پیشبین تحول شناختی به شمار میرود. در سالهای اخیر، مداخلات مبتنی بر بازیهای شناختی بهعنوان رویکردی مبتنی بر شواهد در ارتقای کارکردهای اجرایی مورد توجه قرار گرفتهاند؛ زیرا که بهطور بالقوه میتوانند فرصتهای یادگیری لذتبخش، متنوع و معناداری را برای کودکان فراهم سازند. در این میان با وجود تأکید گسترده پژوهشها بر اهمیت بازی، همچنان پرسشی اساسی باقی است: کدام شیوه اجرای بازی بیشترین اثربخشی را در تقویت بازداری پاسخ کودکان دارد؟
پژوهش حاضر با هدف تعیین و مقایسه اثربخشی اجرای بازیهای شناختی به سه شیوه ی ساختارمند، هدایت شده و آزاد در مقایسه با گروه کنترل بر ارتقای بازداری شناختی کودکان ۹ ساله انجام شد.
روشکار: پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانشآموزان ۹ ساله ساکن شهر تهران در سال 1404-1403 تشکیل داد. در این مطالعه ۶۰ نفر با روش نمونهگیری غیرتصادفی در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی درچهار گروه(هرگروه15 نفر) جای دهی شدند. یافتهها با استفاده از آزمون برو- نرو، گردآوری و از طریق تحلیل آماری به روش کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. سه گروه بازی ساختارمند، بازی هدایتشده و بازی آزاد به مدت شش ماه طی دوجلسه چهل و پنج دقیقهای در هفته مورد مداخله قرار گرفتند و گروه کنترل مشغول بازیهای معمول مدرسهای شدند.
یافتهها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد میان چهار گروه تفاوت معناداری وجود دارد و اثر مداخله بر بازداری شناختی معنادار است(p<0.05). مقایسه میانگینهای تعدیلشده حاکی از آن بود که بازی هدایتشده بیشترین تأثیر را بر ارتقای بازداری شناختی داشت، پس از آن بازی آزاد قرار گرفت و بازی ساختارمند تفاوت معناداری با گروه کنترل نشان نداد. آزمون تعقیبی بنفرونی نیز برتری معنادار بازی هدایتشده نسبت به سایر گروهها و برتری بازی آزاد نسبت به کنترل را تأیید کرد.
نتیجهگیری: یافتهها نشان داد شیوه اجرای بازی نقش تعیینکنندهای در اثربخشی آن بر بازداری شناختی دارد و بازی هدایتشده مؤثرترین شیوه در ارتقای بازداری شناختی کودکان ۹ ساله محسوب میشود. در بازی هدایتشده، کودک ضمن برخورداری از آزادی نسبی در تعامل با تکلیف، از راهنمایی هدفمند بزرگسال نیز بهرهمند میشود. این ترکیب، سطح بهینهای از چالش شناختی، بازخورد اصلاحی و فرصت تمرین کنترل پاسخ را فراهم میآورد که برای تقویت بازداری شناختی ضروری است.
نوع مطالعه:
پژوهشي اصیل |
موضوع مقاله:
روان شناسی شناختی دریافت: 1404/10/15 | پذیرش: 1405/3/28