Advances in Cognitive Sciences

fa مقایسه ی اثر بخشی بازی‌های شناختی به شیوه ی ساختارمند،هدایت شده و آزاد بر بازداری شناختی کودکان A Comparison of the Effectiveness of Implementing Cognitive Plays in Structured, Guided, and Free Approaches On Children’s Cognitive Inhibition. روان شناسی شناختی پژوهشي اصیل Research چکیده مقدمه: بازداری شناختی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های بنیادین کارکردهای اجرایی، نقشی اساسی در تنظیم رفتار، موفقیت تحصیلی و سازگاری اجتماعی کودکان ایفا می‌کند و از شاخص های پیش‌بین تحول شناختی به شمار می‌رود. در سال‌های اخیر، مداخلات مبتنی بر بازی‌های شناختی به‌عنوان رویکردی مبتنی بر شواهد در ارتقای کارکردهای اجرایی مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ زیرا که به‌طور بالقوه می‌توانند فرصت‌های یادگیری لذتبخش، متنوع و معناداری را برای کودکان فراهم سازند.  در این میان با وجود تأکید گسترده پژوهش‌ها بر اهمیت بازی، همچنان پرسشی اساسی باقی است: کدام شیوه اجرای بازی بیشترین اثربخشی را در تقویت بازداری پاسخ کودکان دارد؟  پژوهش حاضر با هدف تعیین و مقایسه اثربخشی اجرای بازی‌های شناختی به سه شیوه ی ساختارمند، هدایت شده و آزاد در مقایسه با گروه کنترل بر ارتقای بازداری شناختی کودکان ۹ ساله انجام شد. روش‌کار: پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش‌آموزان ۹ ساله ساکن شهر تهران در سال 1404-1403 تشکیل داد. در این مطالعه ۶۰ نفر با روش نمونه‌گیری غیر‌تصادفی در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی درچهار گروه(هرگروه15 نفر) جای دهی شدند. یافته‌ها با استفاده از آزمون برو- نرو، گردآوری و از طریق تحلیل آماری به روش کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. سه گروه بازی ساختارمند، بازی هدایت‌شده و بازی آزاد به مدت شش ماه طی دوجلسه چهل و پنج دقیقهای در هفته مورد مداخله قرار گرفتند و گروه کنترل مشغول بازیهای معمول مدرسهای شدند. یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد میان چهار گروه تفاوت معناداری وجود دارد و اثر مداخله بر بازداری شناختی معنادار است(p<0.05). مقایسه میانگین‌های تعدیل‌شده حاکی از آن بود که بازی هدایت‌شده بیشترین تأثیر را بر ارتقای بازداری شناختی داشت، پس از آن بازی آزاد قرار گرفت و بازی ساختارمند تفاوت معناداری با گروه کنترل نشان نداد. آزمون تعقیبی بنفرونی نیز برتری معنادار بازی هدایت‌شده نسبت به سایر گروه‌ها و برتری بازی آزاد نسبت به کنترل را تأیید کرد. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد شیوه اجرای بازی نقش تعیین‌کننده‌ای در اثربخشی آن بر بازداری شناختی دارد و بازی هدایت‌شده مؤثرترین شیوه در ارتقای بازداری شناختی کودکان ۹ ساله محسوب می‌شود. در بازی هدایت‌شده، کودک ضمن برخورداری از آزادی نسبی در تعامل با تکلیف، از راهنمایی هدفمند بزرگسال نیز بهره‌مند می‌شود. این ترکیب، سطح بهینه‌ای از چالش شناختی، بازخورد اصلاحی و فرصت تمرین کنترل پاسخ را فراهم می‌آورد که برای تقویت بازداری شناختی ضروری است.   Introduction: Cognitive inhibition, as one of the fundamental components of executive functions, plays a fundamental role in regulating behavior, academic success, and social adaptation in children and is considered a predictor of cognitive development. In recent years, play-based cognitive interventions have been considered as an evidence-based approach to improving executive functions, because they can potentially provide enjoyable, diverse, and meaningful learning opportunities for children. In the meantime, despite the extensive emphasis of research on the importance of play, a fundamental question remains: Which method of implementing play is most effective in strengthening children's response inhibition? The present study was conducted with the aim of determining and comparing the effectiveness of implementing cognitive play in three structured, guided, and free methods in comparison with the control group on improving cognitive inhibition in 9-year-old children. Methods: The present study was a quasi-experimental study with a pretest-posttest design with a control group. The statistical population of the study consisted of all 9-year-old students in Tehran during the 2024–2025 academic year. In this study, 60 people were selected using a non-random sampling method and randomly assigned to four groups (15 people in each group). The findings were collected using the Go/No-Go task and analyzed through statistical analysis of covariance. Three groups, structured, guided, and free play, were intervened for six months in two forty-five-minute sessions per week, and the control group was engaged in regular school activities. Findings: The results of the analysis of covariance showed that there was a significant difference between the four groups and that the effect of the intervention on cognitive inhibition was significant (p<0.05). Comparison of adjusted means indicated that guided play had the greatest effect on improving cognitive inhibition, followed by free play, and structured play did not show a significant difference with the control group. The Bonferroni post hoc test also confirmed the significant superiority of guided play over other groups and the superiority of free play over control. Conclusion: The findings showed that the method of game implementation plays a decisive role in its effectiveness on cognitive inhibition and guided play is considered the most effective method in promoting cognitive inhibition in 9-year-old children. In guided play, the child, while enjoying relative freedom in interacting with the task, also benefits from targeted adult guidance. This combination provides an optimal level of cognitive challenge, corrective feedback, and the opportunity to practice response control, which is essential for strengthening cognitive inhibition.   بازی شناختی، بازی ساختارمند، بازی هدایت‌شده، بازی آزاد، بازداری شناختی Cognitive play, structured play, guided play, free play, Cognitive Inhibition. 0 0 http://icssjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-2127-2&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Sadat Mirtalaie مریم سادات میرطلایی m.mirtalaie92@gmail.com 0013465211 100319475328460019861 No Institute for Cognitive Science Studies (ICSS), موسسه آموزش عالی علوم شناختی Meysam Sadeghi میثم صادقی meysamsadeghi7@gmail.com 100319475328460019862 100319475328460019862 Yes Institute for Cognitive Science Studies (ICSS), موسسه آموزش عالی علوم شناختی Shaghayegh Chitsaz شقایق چیت ساز chitsaz.sh@gmail.com 100319475328460019863 100319475328460019863 No Institute for Cognitive Science Studies (ICSS), موسسه آموزش عالی علوم شناختی Saber Abdolmaleki صابر عبدالملکی s.abdolmalaki@gmail.com 3801877061 100319475328460019864 No Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran. دانشگاه علامه طبابایی، تهران، ایران