Research code: 401498
Ethics code: IR.TABRIZU.REC.1403.071
Ashari S, Amraee B, Moosavinezhad S S. A structured review of the concept of stress in design: An analysis of the existing research literature. Advances in Cognitive Sciences 2025; 27 (2) :81-95
URL:
http://icssjournal.ir/article-1-1703-fa.html
1- دکتری طراحی صنعتی، گروه طراحی صنعتی، دانشکده طراحی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
2- دکتری پژوهش هنر، استادیار، گروه طراحی صنعتی، دانشکده طراحی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
3- مدرس دانشگاه، کارشناسی ارشد روانشناسی شناختی (علوم شناختی)، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی، تهران، ایران
چکیده: (996 مشاهده)
مقدمه: درک استرس در فعالیتهای طراحی امری حیاتی است، زیرا میتواند بر تجربه شناختی طراحان و کیفیت نتایج طراحی تأثیر بگذارد. با وجود تلاشهایی که برای روشن ساختن این موضوع انجام شده، تاکنون این موضوع همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. بنابراین پرداختن به این مسئله میتواند خلاء موجود در این راستا را تا حدودی پرنماید. این پژوهش، با هدف ابهامزدایی از مفهوم استرس در مطالعات طراحی بر اساس یافتههای حاصل از اولین مرور نظامند مطالعات موجود در این زمینه انجام شده است.
روش کار: این پژوهش از نظر رویکرد کیفی به روش توصیفی_تحلیلی و از طریق مرور نظاممند و نظریه دادهبنیاد صورت گرفته است. جامعه آماری پژوهش مقالات حوزه مطالعاتی طراحی میباشد که به موضوع استرس پرداختهاند. ابزار جمعآوری دادهها نیز سیاهه وارسی از کلید واژههای منتخب برای جستجو در پایگاههای علمی بینالمللی معتبر است.
یافتهها: در این پژوهش، با بهکارگیری روش مرور ساختارمند و تحلیل محتوای کیفی، مقالات علمی مرتبط با حوزه طراحی که به موضوع استرس پرداخته بودند، شناسایی و بررسی شدند. در مجموع ۲۱ مقاله واجد شرایط انتخاب و دادههای آنها طی سه مرحله کدگذاری تحلیل شدند. با استفاده از نمودار توزیع فراوانی نسبی این نتیجه حاصل شد که تمامی مطالعات در حوزه موضوعی استرس طراحی قرار دارند و بیشتر تمرکز مطالعات بر روی استرس ذهنی در فرآیند طراحی و خلاقیت طراحی بوده است.
نتیجهگیری: تئوری حاصل از این پژوهش یک رابطه پیچیده بین استرس و طراحی را نشان میدهد که از تعامل بین فشارهای روانی، ذهنی، فیزیکی، رفتاری و هیجانی ناشی از فرآیند طراحی و الزامات خلاقیت و نوآوری شکل میگیرد. این استرس میتواند تأثیرات منفی بر سلامت روانی و عملکرد حرفهای طراحان داشته باشد. در نتیجه، پژوهش حاضر تأکید میکند که درک استرس طراحی مستلزم یک رویکرد چندوجهی است که به شناسایی همچنین، بینشهای به دست آمده میتوانند به ترویج فرهنگی حرفهای کمک کنند که بر شناخت، مدیریت و ارتقای سلامت روانی و فیزیکی طراحان تأکید دارد و در نهایت به بهبود تجربه طراحی و سلامت طراحان منجر شود.
نوع مطالعه:
مروری نظام مند |
موضوع مقاله:
روان شناسی شناختی دریافت: 1403/5/8 | پذیرش: 1404/5/26 | انتشار: 1404/7/13