یکشنبه 15 شهریور 1405
| English
تابستان
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
زهرا لاهیجانیان1 
، احمد عابدی*1 ، علی شریفی1 ، جواد راستی1
، احمد عابدی*1 ، علی شریفی1 ، جواد راستی1
1- دانشگاه اصفهان
چکیده: (9 مشاهده)
هدف: علی رغم پژوهشهای متعددی که به بررسی عوامل محیطی، روانشناختی و آموزشی مرتبط با کمپیشرفت بودن دانشآموزان تیزهوش پرداختهاند، مولفه های عصب روانشناختی اثرگذاری در کم پیشرفتی دانش آموزان تیزهوش همچنان مورد غفلت واقع شده است و با وجود ادعاهای متعدد درباره نقش مؤلفههای عصبروانشناختی در کمپیشرفتی دانشآموزان تیزهوش، شواهد تجربی موجود پراکنده و اغلب فاقد بررسی مستقیم این مؤلفهها است. هدف از پژوهش حاضر، مرور نظاممند پژوهشهای انجامشده در زمینه کمپیشرفتی دانشآموزان تیزهوش با تمرکز بر ادعاها و شواهد تجربی مربوط به مؤلفههای عصبروانشناختی، و بررسی میزان انطباق بین ادعاهای نظری و روشهای سنجش بهکاررفته در این مطالعات است.
روش: جستوجوی نظاممند در ۱۶ پایگاه داخلی و بینالمللی شامل Scopus، PubMed، Science Direct، Google Scholar و SID در بازه زمانی ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۴ انجام شد. استراتژی جستوجو بر اساس ترکیب کلیدواژههای مرتبط با تیزهوشی، کمپیشرفتی و مؤلفههای عصبروانشناختی طراحی شد. معیارهای ورود شامل پژوهشهایی بود که بهطور مستقیم یا ادعایی به عوامل عصبروانشناختی در تیزهوشان کمپیشرفت پرداخته بودند. غربالگری توسط دو ارزیاب مستقل انجام شد و اختلافها با نظر داور سوم رفع شد. کیفیت مطالعات نیز با ابزار JBI ارزیابی شد. از میان ۱۰۷ پژوهش اولیه، ۱۹ مطالعه واجد شرایط وارد تحلیل شدند.
یافته ها: با وجود آنکه این مطالعات در عنوان یا مقدمه خود به مؤلفههای عصبروانشناختی اشاره کرده بودند، تحلیل نشان داد که تنها تعداد اندکی بهصورت مستقیم عملکردهای حافظه کاری، توجه، کارکردهای اجرایی، سرعت پردازش یا پردازش دیداری–فضایی را اندازهگیری کردهاند. سایر مطالعات عوامل غیرعصبی همچون انگیزش، خودپنداره، نگرش تحصیلی یا شرایط محیطی را بررسی کرده بودند، بدون آنکه ارزیابی عصبروانشناختی واقعی انجام دهند. این عدم انطباق بین ادعا و روش، نشاندهنده خلأ جدی در ادبیات موجود است.
نتیجه گیری: به طور کلی، این پژوهش نشان داد که اگرچه مؤلفههای عصبروانشناختی ممکن است در کمپیشرفتی تیزهوشان نقش داشته باشند، شواهد تجربی موجود برای حمایت از این ادعا کافی و معتبر نیست. اکثر پژوهشها بهجای ارزیابی مستقیم عملکردهای عصبی–شناختی، به متغیرهای محیطی و روانشناختی پرداختهاند. بنابراین پژوهشهای آینده باید با طراحیهای بینرشتهای، استفاده از ابزارهای استاندارد عصبروانشناختی و نمونههای دقیق تعریفشده انجام شوند
روش: جستوجوی نظاممند در ۱۶ پایگاه داخلی و بینالمللی شامل Scopus، PubMed، Science Direct، Google Scholar و SID در بازه زمانی ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۴ انجام شد. استراتژی جستوجو بر اساس ترکیب کلیدواژههای مرتبط با تیزهوشی، کمپیشرفتی و مؤلفههای عصبروانشناختی طراحی شد. معیارهای ورود شامل پژوهشهایی بود که بهطور مستقیم یا ادعایی به عوامل عصبروانشناختی در تیزهوشان کمپیشرفت پرداخته بودند. غربالگری توسط دو ارزیاب مستقل انجام شد و اختلافها با نظر داور سوم رفع شد. کیفیت مطالعات نیز با ابزار JBI ارزیابی شد. از میان ۱۰۷ پژوهش اولیه، ۱۹ مطالعه واجد شرایط وارد تحلیل شدند.
یافته ها: با وجود آنکه این مطالعات در عنوان یا مقدمه خود به مؤلفههای عصبروانشناختی اشاره کرده بودند، تحلیل نشان داد که تنها تعداد اندکی بهصورت مستقیم عملکردهای حافظه کاری، توجه، کارکردهای اجرایی، سرعت پردازش یا پردازش دیداری–فضایی را اندازهگیری کردهاند. سایر مطالعات عوامل غیرعصبی همچون انگیزش، خودپنداره، نگرش تحصیلی یا شرایط محیطی را بررسی کرده بودند، بدون آنکه ارزیابی عصبروانشناختی واقعی انجام دهند. این عدم انطباق بین ادعا و روش، نشاندهنده خلأ جدی در ادبیات موجود است.
نتیجه گیری: به طور کلی، این پژوهش نشان داد که اگرچه مؤلفههای عصبروانشناختی ممکن است در کمپیشرفتی تیزهوشان نقش داشته باشند، شواهد تجربی موجود برای حمایت از این ادعا کافی و معتبر نیست. اکثر پژوهشها بهجای ارزیابی مستقیم عملکردهای عصبی–شناختی، به متغیرهای محیطی و روانشناختی پرداختهاند. بنابراین پژوهشهای آینده باید با طراحیهای بینرشتهای، استفاده از ابزارهای استاندارد عصبروانشناختی و نمونههای دقیق تعریفشده انجام شوند
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
