XML English Abstract Print


1- دانشجوی دوره دکتری زبان‌شناسی شناختی، موسسه آموزش عالی علوم شناختی، تهران، ایران.
2- استادیار پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.
3- استادیار گروه زبان‌شناسی شناختی، موسسه آموزش عالی علوم شناختی، تهران، ایران.
4- استادیار دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
5- استاد، گروه روان‌شناسی، موسسه آموزش عالی علوم شناختی، تهران، ایران.
چکیده:   (493 مشاهده)
مقدمه :
کودکان مبتلا به درخودماندگی اگرچه دارای هوش کلامی و زبانی هستند اما درک این همانی‌ها و عبارات استعاری به کاررفته در کلام سایرین آنان را سر درگم و گمراه می‌کند. آنان نمی‌توانند مانند کودکان طبیعی در درک و کاربرد عبارات استعاری موفق باشند. گفتار این کودکان نشانگر آن است که دستور زبان و قواعد زبانی را درک کرده و به کار می‌برند اما در درک عبارات استعاری و کاربرد آن نا‌موفق‌اند. به همین منظور سعی شد به کمک داستان‌خوانی مشارکتی ابتدایی‌ترین مفاهیم استعاری به این کودکان آموزش داده شود و میزان بهره‌وری از این دانش به منظور دستیابی به نتایج بهتر مورد بررسی قرارگیرد. پژوهش حاضر تلاشی برای پاسخگویی به این سوال است که آیا کودکان سه تا پنج ساله‌ی فارسی زبان با اختلال درخودماندگی می‌توانند استعاره‌های بدن‌مند، را با مداخله‌ی داستان‌خوانی مشارکتی درک کرده و از آن بهره‌برند؟
روش:
 روش پژوهش حاضر مداخله‌ای- تحلیلی است. در این پژوهش میدانی کودکان فارسی‌زبان  دارای اختلال درخودماندگی از مناطق یک، پنج و هفده تهران مورد بررسی قرار گرفتند. در این پژوهش 20 کودک دختر و پسر ۳ تا ۵ ساله‌ی فارسی‌زبان، که نصف این تعداد یعنی 10دختر و 10پسر به تعداد مساوی دارای اختلال درخودماندگی(دارای عملکرد بالا) می‌باشند. کودکان به منظور بررسی بهتر از ابتدا به دو دسته‌ی کنترل و مداخله تقسیم شدند. در داستان‌خوانی مشارکتی 20 داستان اصلی دارای عبارت استعاری برگرفته از پژوهش شجاع رضوی و همکاران(1395) و10 داستان عامل مزاحم(بدون عبارت استعاری) طراحی‌گردید. این داستان‌ها در طول ده جلسه‌ی حضوری به کودکان درخودمانده به وسیله‌ی عروسک سخنگو ارایه شد. به کودکان گروه کنترل فقط داستان مزاحم داده شد وکودکان گروه مداخله سی داستان(20 داستان اصلی و10 داستان عامل مزاحم) را در طی ده جلسه داستان خوانی دریافت کردند. پیش از داستان‌خوانی، پس از داستان‌خوانی و با گذشت 40 روز پس از مداخله عبارات استعاری با کارت‌های دوتایی برگرفته از پژوهش شجاع رضوی(۱۳۹۵) از کودکان گروه کنترل و گروه مداخله پرسیده شد. امتیازدهی آزمون بدن‌مندی براساس پاسخ به کارت‌های دوتایی به شیوه‌ی امتیاز‌دهی شجاع رضوی و همکاران(1395)صورت گرفت. میزان فراگیری و دریافت کودکان پس از دوره‌ی داستان‌خوانی مشارکتی بررسی شد. در مرحله‌ی آخر داده‌های آماری از طریق آنالیز غیرپارمتریک و آزمون بررسی اثر اندازه‌گیری‌های مکرر، تست خی‌دو(Chi 2) در نرم افزار spss تحلیل و بررسی گردید.
یافته‌ها:
کودکان 3 تا 5 ساله‌ی سالم و درخودمانده در درک مفاهیم انتزاعی استعاره‏های بدن‌مند از طریق برنامه‌ی داستان خوانی مشارکتی عملکرد بهتری داشتند. همچنین پس از اجرای برنامه، نمرات کودکان درخودمانده با عملکرد بالا در پس آزمون به طور معنی‌داری بهتر از نمرات آنها در پیش آزمون بود. این یافته‌ها نشان می‌دهد که داستان‌خوانی مشارکتی می‌تواند درک استعاره‌های بدنمند را در این کودکان افزایش دهد.
نتیجه گیری:
نتایج آزمون‌ها نشان می‌دهد که مداخله‌ی داستان‌خوانی مشارکتی تأثیر مثبتی بر درک استعاره‌های مزه، بو، رنگ، لامسه، شکل، صدا، حرکت و سرعت در کودکان درخودمانده دارد و در مجموع مداخله‌ی مشارکتی می‌تواند بهبود قابل توجهی در درک استعاره‌های بدن‌مند کودکان با سنین 3-5 سال ایجاد کند. نتایج کودکان سه تا چهار ساله‌ی درخودمانده درگروه با دریافت مداخله‌ی مزه (72.5%)، رنگ (72.5%)، بو (40%)، شکل (55%)، اندازه (45%)، حرکت (70%)، سرعت (55%)، شیء (62.5%)، صدا (30%)، لامسه (55%) گزارش‌شد. نتایج کودکان چهار تا پنج ساله‌ی درخودمانده درگروه با دریافت مداخله، مزه (80%)، رنگ در (80%)، بو (62.5%)، شکل (75%)، اندازه (70%)، حرکت (75%)، سرعت (65%)، شیء (70%)، صدا (45%)، لامسه (65%) گزارش‌شد. چنانچه مشاهده شد علاوه بر داستان‌خوانی مشارکتی سن نیز به عنوان عامل موثر بر درک عبارات استعاری بدن‌مند مشاهده می‌شود به عبارتی درک بهتر استعاره‌ها نیازمند رشد شناختی بیشتر در سنین بالاتر است.
واژه‌های کلیدی:
داستان‌خوانی مشارکتی، استعاره، بدن‌مندی، اختلال درخودماندگی
     
نوع مطالعه: پژوهشي اصیل | موضوع مقاله: روان شناسی شناختی
دریافت: 1402/3/3 | پذیرش: 1402/6/16

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

Designed & Developed by : Yektaweb