دوشنبه 20 مهر 1405
| English
دوره 28، شماره 1 - ( بهار 1405 )
جلد 28 شماره 1 صفحات 49-30 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Ethics code: IR.BASU.REC.1403.069
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Azadi E, Kord Noghabi R, Yaghoobi A, Afzali A. The impact of a wisdom-based educational program on metacognitive skills, emotion regulation strategies, and ethical decision-making. Advances in Cognitive Sciences 2026; 28 (1) :30-49
URL: http://icssjournal.ir/article-1-1778-fa.html
URL: http://icssjournal.ir/article-1-1778-fa.html
آزادی اسمعیل، کردنوقابی رسول، یعقوبی ابوالقاسم، افضلی افشین. تأثیر برنامه آموزشی مبتنی بر خِرد بر مهارتهای فراشناختی، راهبردهای تنظیم هیجان و تصمیمگیری اخلاقی. تازه های علوم شناختی. 1405; 28 (1) :30-49
اسمعیل آزادی1 
، رسول کردنوقابی*2 ، ابوالقاسم یعقوبی2 ، افشین افضلی3
، رسول کردنوقابی*2 ، ابوالقاسم یعقوبی2 ، افشین افضلی3
1- دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2- استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3- دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2- استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3- دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
چکیده: (856 مشاهده)
مقدمه: در سال‌های اخیر، خِردپژوهان بر این باورند که بسیاری از بحران‌های فردی، اجتماعی و جهانی ناشی از بی‌خِردی نوع بشر است و بر این اساس، آموزش خِردورزی را رسالت اساسی نظام‌های آموزشی می‌دانند. در این راستای مطالعه حاضر با هدف تأثیر برنامه آموزشی مبتنی بر خِرد بر مهارتهای فراشناختی، راهبردهای تنظیم هیجان و تصمیمگیری اخلاقی انجام شده است.
روش کار: طرح پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون_پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. نمونه شامل ۶۰ دانش‌آموز پایه ششم از مدارس غیرانتفاعی شهر همدان بود که به روش در دسترس انتخاب شدند. پس از غربال‌گری اولیه، به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) گماشته شدند. گروه آزمایش مداخله‌ای ۳۰ جلسه‌ای (هر جلسه ۴۵ دقیقه) دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل فعالیت‌های آموزشی معمول خود را ادامه داد. ابزارها شامل پرسشنامه مهارتهای فراشناختی (O'neill و Abedi 1996)، چک‌لیست تنظیم هیجان (Shields و Cicchetti 1998) و آزمون تصمیمگیری اخلاقی (Starke و همکاران، 2011) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیری با اندازه‌گیری مکرر در نرم‌افزار SPSS-26 تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج آزمون تعقیبی نشان داد که آموزش مبتنی بر خِرد در مرحله پس‌آزمون و پیگیری موجب بهبود معنادار خرده‌مقیاس‌ها در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد (05/0P<). در سازه مهارتهای فراشناختی، تأثیر خرده‌مقیاس آگاهی فراشناختی، راهبرد شناختی، برنامه‌ریزی و خودبازبینی معنادار بود. در تنظیم هیجان، تأثیر معنادار بر کاهش بی‌ثباتی هیجانی و عدم تناسب موقعیتی ابراز هیجان و ارتقای معنادار خودآگاهی در ابراز هیجان‌ها، کنترل و مدیریت هیجان‌های منفی و انعطاف‌پذیری هیجانی بود. در تصمیمگیری اخلاقی نیز بهبود معنادار نمرات گروه آزمایش تأیید شد (05/0P<).
نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج می‌توان گفت برنامه آموزشی چندبعدی مبتنی بر خِرد می‌تواند مهارتهای فراشناختی، تنظیم هیجان و تصمیمگیری اخلاقی را ارتقا دهد. بنابراین ضرورت دارد نظام‌های آموزشی، مراکز تربیتی و مشاورهای مداخله‌های مبتنی بر خِرد را مورد توجه قرار دهند.
روش کار: طرح پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون_پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. نمونه شامل ۶۰ دانش‌آموز پایه ششم از مدارس غیرانتفاعی شهر همدان بود که به روش در دسترس انتخاب شدند. پس از غربال‌گری اولیه، به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) گماشته شدند. گروه آزمایش مداخله‌ای ۳۰ جلسه‌ای (هر جلسه ۴۵ دقیقه) دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل فعالیت‌های آموزشی معمول خود را ادامه داد. ابزارها شامل پرسشنامه مهارتهای فراشناختی (O'neill و Abedi 1996)، چک‌لیست تنظیم هیجان (Shields و Cicchetti 1998) و آزمون تصمیمگیری اخلاقی (Starke و همکاران، 2011) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیری با اندازه‌گیری مکرر در نرم‌افزار SPSS-26 تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج آزمون تعقیبی نشان داد که آموزش مبتنی بر خِرد در مرحله پس‌آزمون و پیگیری موجب بهبود معنادار خرده‌مقیاس‌ها در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد (05/0P<). در سازه مهارتهای فراشناختی، تأثیر خرده‌مقیاس آگاهی فراشناختی، راهبرد شناختی، برنامه‌ریزی و خودبازبینی معنادار بود. در تنظیم هیجان، تأثیر معنادار بر کاهش بی‌ثباتی هیجانی و عدم تناسب موقعیتی ابراز هیجان و ارتقای معنادار خودآگاهی در ابراز هیجان‌ها، کنترل و مدیریت هیجان‌های منفی و انعطاف‌پذیری هیجانی بود. در تصمیمگیری اخلاقی نیز بهبود معنادار نمرات گروه آزمایش تأیید شد (05/0P<).
نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج می‌توان گفت برنامه آموزشی چندبعدی مبتنی بر خِرد می‌تواند مهارتهای فراشناختی، تنظیم هیجان و تصمیمگیری اخلاقی را ارتقا دهد. بنابراین ضرورت دارد نظام‌های آموزشی، مراکز تربیتی و مشاورهای مداخله‌های مبتنی بر خِرد را مورد توجه قرار دهند.
واژه‌های کلیدی: برنامه آموزشی مبتنی بر خِرد، مهارتهای فراشناختی، راهبردهای تنظیم هیجان، تصمیمگیری اخلاقی
نوع مطالعه: پژوهشي اصیل |
موضوع مقاله:
آموزش و پرورش و بازتوانی شناختی
دریافت: 1404/1/29 | پذیرش: 1405/4/9 | انتشار: 1405/6/15
دریافت: 1404/1/29 | پذیرش: 1405/4/9 | انتشار: 1405/6/15
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
