fa اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بی‌خوابی (سنتی و مبتنی بر اینترنت ) بر حافظه روزمره افراد مبتلا به بی‌خوابی همبود با افسردگی تخصصي Special پژوهشي اصیل Research <span style="font-size:14px;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;">مقدمه</span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;">: بی‌خوابی یکی از شایع‌ترین شکایت های عمومی است. بی</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">&shy;</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;">خوابی بر عملکردهای شناختی از جمله حافظه تاثیر می</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">&shy;</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;">گذارد. حافظه نقش مهمی در فعالیت های روزمره افراد دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی اثر بخشی درمان شناختی-رفتاری بی&shy;خوابی سنتی و درمان شناختی-رفتاری بی&shy;خوابی مبتنی بر اینترنت بر حافظه روزمره افراد مبتلا به بی&shy;خوابی همبود با افسردگی است. <strong>روش</strong>: روش پژوهش شبه تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و پیگیری برای دو گروه آزمایش و کنترل است. با استفاده از روش نمونه&shy;گیری دردسترس 45 نفر از کارکنان و اساتید دانشگاه فرهنگیان که </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;">در پرسشنامه کیفیت خواب پترزبورگ (</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">PSQT</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;">) و پرسشنامه افسردگی بک (ویرایش دوم) نمره بالاتر از برش کسب کردند </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;">و از طریق مصاحبه تشخیصی بر اساس ملاکهای تشخیصی</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">DSM5</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;">، افسردگی و بی&shy;خوابی داشتند، انتخاب شدند. با استفاده از گمارش تصادفی، در هر سه گروه (گروه های آزمایش و کنترل) 15 نفر جایگزین شدند. گروه های آزمایش 6 جلسه درمان شناختی-رفتاری برای بی‌خوابی بر اساس پروتکل ادینگر و کارنی (2015) دریافت کردند. نحوه ارائه درمان در دو گروه متفاوت بود. آزمون حافظه رفتاری ریورمید سه بار (قبل از درمان، بعد از آخرین جلسه درمان و یک ماه بعد از درمان) اجرا شد. برای تحلیل داده&shy;ها از تحلیل واریانس مختلط و بن&shy;فرونی استفاده شد. </span></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;">یافته&shy;ها</span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;">: هر دو گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل در حافظه کلامی، جهت&shy;یابی، حافظه مربوط به آینده و شاخص حافظه&shy;ی کلی، نمره بیشتری کسب کردند. در حافظه دیداری گروه</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"> درمان شناختی-رفتاری بی&shy;خوابی سنتی</span></span> <span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">CBT-I</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"> نسبت به گروه </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;">درمان شناختی-رفتاری بی&shy;خوابی مبتنی بر اینترنت </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">ICBT-I</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"> و کنترل، نمره بیشتری کسب کرد. در عامل یادگیری جدید گروه </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;">درمان شناختی-رفتاری بی&shy;خوابی مبتنی بر اینترنت، </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;">نسبت به گروه </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;">درمان شناختی-رفتاری بی&shy;خوابی سنتی</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"> و کنترل، نمره بیشتری کسب کرد. درعامل حافظه فضایی بین سه گروه، تفاوت معنی&shy;داری دیده نشد. نتایج پیگیری، پایا بودن درمان را تایید کرد. <strong>نتیجه&shy;گیری</strong>: هر دو شیوه درمان در بازتوانی شناختی و کاهش مشکلات حافظه روزمره در افراد مبتلا به بی&shy;خوابی همبود با افسردگی موثر است. </span></span></span><br> &nbsp; <br> <span style="font-size:14px;"><strong>Introduction:</strong> Insomnia is a common sleep complaints in the general population. Insomnia affects cognitive functions such as memory which has important role in the daily activities of individuals. Thus the objective of this study is to investigate the effectiveness of traditional Cognitive Behavioral Therapy for Insomnia (CBT-I) and internet-based Cognitive Behavioral Therapy for Insomnia (ICBT-I) on everyday memory of people with insomnia comorbid depression. <strong>Method</strong>: This study employs pretest-posttest and follow-up quasi-experimental designs that use two experimental groups and a control group. A convenience sample of 45 individuals from Farhangian University staff and professors who received a score higher than the cut-off score in PSQT and BDI-II questionnaires was selected by using diagnostic interview based on the DSM-5 criteria for diagnosing depression and insomnia. Fifteen people were randomly assigned into three groups (two experimental groups and a control group). The experimental groups received 6 sessions of cognitive behavioral therapy for insomnia based on Edinger and Karney&#39;s CBT-I protocol (2015). RBM-3 test was administered three times (before treatment, after the last treatment and one month after).The data were analyzed by means of mixed ANOVA and Bonferroni. <strong>Findings</strong>: The results showed that both experimental groups obtained higher scores in verbal memory, orientation, prospective memory, and the total memory index than the control group. The CBT-I group obtained higher score in visual memory than the ICBT-I and control groups. The ICBT-I group obtained higher scores in the new learning factor than the CBT-I and control groups. However, there was no significant difference between the three groups in the spatial memory. Follow-up results also confirmed the reliability of the treatment. <strong>Conclusion</strong>: Both therapies are effective in cognitive rehabilitation and reducing everyday memory problems in people with insomnia and comorbid depression.</span><br> <br> &nbsp; درمان شناختی-رفتاری بی­خوابی سنتی, درمان شناختی-رفتاری بی­خوابی مبتنی بر اینترنت, حافظه روزمره, بی­خوابی همراه با افسردگی traditional cognitive behavioral therapy for insomnia, Internet-based cognitive-behavioral therapy for insomnia, everyday memory, Insomnia comorbid with depression 20 34 http://icssjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-13&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Azimi مریم عظیمی 10031947532846005447 10031947532846005447 No PhD. student Health Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences University of Kharazmi ,karaj ,Iran دانشجوی دکتری روانشناسی سلامت، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران Alireza Moradi علیرضا مرادی Moradi90@yahoo.com 10031947532846005448 10031947532846005448 No Professor of Clinical Psychology, Department of Clinical Psychology, Faculty of Education and Psychology, Kharazmi University استاد روانشناسی بالینی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه خوارزمی Jafar Hasani جعفر حسنی 10031947532846005449 10031947532846005449 Yes Associate Professor of Clinical Psychology, Department of Clinical Psychology, Faculty of Education and Psychology, Kharazmi University دانشیار روانشناسی بالینی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه خوارزمی