fa تأثیر آمایه ذهنی بر عملکرد حل مسأله: تله خبرگی تخصصي Special پژوهشي اصیل Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><strong>هدف</strong>: سرعت عمل خبرگان در حل مسأله، در برخی شرایط می تواند آنها را به شکلی انعطاف ناپذیر بر راه حل اولیه تثبیت کند و بر عملکرد آنها در حل مسایل بعدی تأثیر منفی بگذارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی مقایسه ای تأثیر ایجاد آمایه ذهنی بر عملکرد حل مسأله دانشجویان خبره و مبتدی است.<br> <strong>روش</strong>: در این پژوهش، با استفاده از طرح عاملی۲x۳ (دو سطح خبرگی&nbsp; x </span><span style="font-size: 12px; text-align: justify;">۳</span><span style="font-size:12px;">نوع آمایه)، عملکرد ۴۸ دانشجوی خبره و مبتدی دانشگاه زنجان ، در زمینه حل مسایل آب و ظرف لاچینز مطالعه شد.<br> <strong>یافته ها</strong>: بر اساس تحلیل واریانس عاملی داده ها ، نتایج این پژوهش نشان داد که اولاً، آزمودنیهای خبره بیش از آزمودنیهای مبتدی دچار آمایه ذهنی شده، بر راه حل اولیه مسایل تثبیت شدند . دوم، عملکرد آزمودنی های خبره در مسایل غیرآمایه ای بهتر از عملکرد آزمودنیهای مبتدی بود. و سوم این که، عملکرد آزمودنی هایی که دچار آمایه ذهنی شده بودند، در مقایسه با آزمودنیهایی که دچار این آمایه نشده بودند، ضعیفتر بود.<br> <strong>نتیجه گیری</strong>: در برخی شرایط، مثلا هنگامی که فرد مسأله گشا می بایست راه حلی غیرمعمول بیابد، خبرگی در حل مسأله میتواند آسیب پذیری وی را در مقابل آمایه ذهنی افزایش دهد و باعث بدتر شدن عملکرد او (در مقایسه با افراد مبتدی) شود.</span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><strong>Objective</strong>: The relative high speed of experts in problem solving can inflexibly fix them on an early solution in some circumstances and negatively influence their efficiency in subsequent problem solving. The goal of the present study is the comparative evaluation of the effect of mental set on the problem solving of expert and novice students.<br> <strong>Method</strong>: 48 novice and expert students solved Luchin&rsquo;s water jar problems using a 2*3 (2 levels of expertness*3 levels of mental set) factorial design.<br> <strong>Results</strong>: Results were obtained using factor analysis of variance and showed the following: 1) expert participants were more affected by mental set and were fixed on the early problem solving, 2) expert participants outperformed novices in solving non-set problems, and 3) non-set students outperformed mentally set participants.<br> <strong>Conclusion</strong>: In some circumstances, expertise in problem solving may increase the vulnerability to mental set effects, and, therefore, worsen the performance (in comparison with novices).</span></div> حل مسأله, خبره, مبتدی, آمایه ذهنی, انعطاف ناپذیری ذهنی Problem Solving, Expert, Novice, Mental Set, Mental Inflexibility 48 62 http://icssjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-2-50&slc_lang=fa&sid=1 Javad Salehi جواد صالحی salehimystudents@yahoo.com 10031947532846002752 10031947532846002752 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Zanjan University, Zanjan, Iran. استادیار گروه روانشناسی دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. علیرضا کاکاوند 10031947532846002753 10031947532846002753 No Assistant Professor, Department of Psychology, Qazvin International University, Qazvin, Iran. استادیار گروه روان شناسی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین، قزوین، ایران.