fa فانتوم لیمب (عضو خیالی) و همبسته‌های آن در گروهی از جانبازان مبتلا به قطع عضو تخصصي Special پژوهشي اصیل Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:tahoma;"><span style="font-size:12px;"><strong><span dir="RTL">هدف:</span></strong> <span dir="RTL">حس فانتوم و درد فانتوم از مشکلات شایع بیماران قطع عضوی است. تعداد قابل توجهی از جانبازان نیز از این عارضه رنج می‌برند. هدف این مطالعه تعیین فراوانی و همبسته&shy;های درد وحس فانتوم و نیز برخی عوامل مرتبط با آن در جانبازان است.<br> <strong>روش</strong>: پرونده‌های تمام جانبازان بیمارستان خاتم‌الأنبیا در نیمۀ دوم سال ۱۳۸۹ بررسی و فراوانی درد و حس فانتوم و نیز رابطۀ آن با برخی عوامل نظیر عضو قطع شده، سمت قطع شدگی، سابقۀ استفاده از پروتز و همچنین وجود افسردگی و اضطراب ارزیابی شد.<br> <strong>یافته‌ها</strong>:&nbsp; در این مطالعه پروندۀ ۹۶ بیمار با میانگین سنی ۷.۹ </span><span dir="RTL">&plusmn;</span><span dir="RTL">۴۶/۲ و میانگین سنی ۷/۸۵</span><span dir="RTL">&plusmn;</span><span dir="RTL">۲۳/۰۳ در زمان قطع عضو بررسی شد که نتیجه حاکی از آن بود که از این تعداد ،۴۰ بیمار (۴۱/۷</span> <span dir="RTL">درصد) درد فانتوم، ۲۷ نفر (۲۸/۴درصد) حس فانتوم و ۳۹ بیمار (۴۰/۶</span> <span dir="RTL">درصد) دردهای استامپ را تجربه کرده&shy;اند. دردهای فانتوم و حس فانتوم در موارد قطع عضو اندام فوقانی به طور معناداری بیشتر دیده شد. بین سطح عضو قطع&shy;شده و بروز درد و حس فانتوم ارتباط معنا&shy;داری دیده نشد. بین سمت قطع&shy;شدگی و همچنین سطح اضطراب و افسردگی بیماران و بروز این عوارض ارتباط آماری معناداری یافت نشد. استفاده از پروتز در بروز دردهای فانتوم با کاهش آماری معنا&shy;دار همراه بود.<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: فراوانی درد فانتوم در جانبازان، با وجود گذشت سال‌ها از زمان قطع عضو، بسیار زیاد است. استفاده از پروتز ممکن است با کاهش میزان سازمان&shy;دهی مجدد قشر حسی مغز در کاهش میزان درد فانتوم مؤثر باشد. اگرچه سال‌ها پس از قطع عضو برخی عوارض آن از جمله درد و حس فانتوم و نیز درد استامپ باقی می‌ماند، ولی به نظر نمی&shy;رسد افسردگی در این فرآیند نقش بارزی داشته باشد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>objective</strong><span style="font-family:tahoma;"><span style="font-size:12px;"><strong>:</strong> Phantom limb and phantom pain are amongst the most common problems in amputees. A relatively large number of war veterans with an amputated limbs suffer from these complications. We aimed to determine the frequency of phantom pain and phantom sensation among Iranian war victims as well as defining their determinant factors.<br> <strong>Method:</strong> We assessed all war victim patient charts in Khatam Al-Aanbia Hospital during the second half of 2010. Frequency of phantom pain and sensation and some related indicators such as demographic factors, history of prosthesis use, depression and anxiety were determined.<br> <strong>Result:</strong> 96 files were reviewed with the patients&rsquo; mean age of 46.2<span dir="RTL">&plusmn;</span>7.9 years having experienced amputation at the mean age of 23.03<span dir="RTL">&plusmn;</span> 7.8 years. Forty patients (%41.7) had phantom pain and 27 cases (%28.4) reported phantom sensation while 39 patients (%40.6) had stump pain. Phantom pain and sensation were more frequent in the upper extremities. The study could not detect any association between the side and level of amputation and depression or anxiety, and neither with phantom pain or sensation. The use of prosthesis significantly correlated with decreased phantom pain.<br> <strong>Conclusion:</strong> Phantom pain appeared to be quite prevalent among amputee war veterans even several years after the event. The use of prosthesis seems to lower the incidence of phantom pain and phantom sensation. Although some complication of amputation including phantom sensation and phantom limb tend to remain for several years, depression does not seem to play a crucial role in this respect</span></span></div> فانتوم لیمب, جانبازان, اضطراب, افسردگی, قطع عضوشده Phantom Limb, War Veterans, Anxiety, Depression, Amputee 32 39 http://icssjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-2-274&slc_lang=fa&sid=1 Vahid Shariat وحید شریعت vshariat@tums.ac.ir 10031947532846003099 10031947532846003099 Yes Mental Health Research Center, Tehran Institute of Psychiatry - Faculty of Behavioral Sciences and Mental Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات بهداشت روان، انستیتو روان‌پزشکی تهران، دانشکدۀ علوم رفتاری و سلامت روان، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Nasim Mohammadi Seilabipour نسیم محمدی‌سیلابی‌پور 10031947532846003100 10031947532846003100 No Mental Health Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات بهداشت روان، انستیتو روان‌پزشکی تهران- دانشکدۀ علوم رفتاری و سلامت روان، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Sahar Mohammadi Fallah سحر محمدی‌فلاح 10031947532846003101 10031947532846003101 No Faculty of Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دانشکدۀ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Hadi Kazemi هادی کاظمی 10031947532846003102 10031947532846003102 No Shafa Neuroscience Research Center, Khatam Al-Anbia Hospital, Tehran, Iran مرکز تحقیقات علوم اعصاب شفا، بیمارستان خاتم‌الأنبیا، تهران، ایران.