fa مقایسه اثربخشی بازی‌های شناختی به شیوه ساختارمند، هدایت شده و آزاد بر بازداری شناختی کودکان روان شناسی شناختی پژوهشي اصیل Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" titr="">مقدمه:</span></span></span><strong> </strong><span lang="AR-SA" style="border: 1pt windowtext; padding: 0cm;"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">بازداری شناختی به ‌عنوان یکی از مؤلفه‌های بنیادین کارکردهای اجرایی، نقشی اساسی در تنظیم رفتار، موفقیت تحصیلی و سازگاری اجتماعی کودکان ایفا می‌کند و از شاخص</span></span></span></span></span><span dir="LTR" style="border: 1pt windowtext; padding: 0cm;"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">‌</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="border: 1pt windowtext; padding: 0cm;"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">های پیش‌بین تحول شناختی به شمار می‌رود. در سال‌های اخیر، مداخلات مبتنی بر بازی‌های شناختی به‌ عنوان رویکردی مبتنی بر شواهد در ارتقای کارکردهای اجرایی مورد توجه قرار گرفته‌اند. پژوهش حاضر با هدف تعیین و مقایسه اثربخشی اجرای بازی‌های شناختی به سه شیوه</span></span></span></span></span><span lang="FA" style="border: 1pt windowtext; padding: 0cm;"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> ساختارمند، هدایت شده و آزاد</span></span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="border: 1pt windowtext; padding: 0cm;"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> در مقایسه با گروه کنترل بر ارتقای بازداری شناختی کودکان </span></span></span></span></span><span lang="FA" style="border: 1pt windowtext; padding: 0cm;"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">۹</span></span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="border: 1pt windowtext; padding: 0cm;"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> ساله انجام شد.</span></span></span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" titr="">روش&shy;</span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">‌</span></span></span><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" titr=""> کار:</span></span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش</span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%">‌</span></span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">آزمون</span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">_</span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش را کلیه دانش</span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">‌</span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">آموزان ۹ ساله ساکن شهر تهران در سال 1404-1403 تشکیل داد. در این مطالعه ۶۰ نفر با روش نمونه‌گیری غیر‌تصادفی در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در چهار گروه (هر گروه 15 نفر) جای‌دهی شدند. سه گروه&shy; بازی ساختارمند، بازی هدایت ‌شده و بازی آزاد به مدت شش ماه طی دو جلسه چهل و پنج دقیقه‌&shy;ای در هفته مورد مداخله قرار گرفتند و گروه کنترل مشغول بازی&shy;‌های معمول مدرسه&shy;‌ای شدند. داده‌ها با استفاده از آزمون </span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Go/No-Go</span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، گردآوری و از طریق تحلیل آماری به روش کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" titr="">یافته‌ها:</span></span></span> <span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتایج نشان داد میان چهار گروه تفاوت معناداری وجود دارد و اثر مداخله بر بازداری شناختی معنادار است (05/0</span></span></span><span lang="AR-SA" new="" roman="" style="font-family:" times="">></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">P</span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">). بازی هدایت</span></span></span> <span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">‌شده </span></span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و </span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">پس از آن بازی آزاد بیشترین تأثیر را بر ارتقای بازداری شناختی داشتند و بازی ساختارمند تفاوت معناداری با گروه کنترل نشان نداد. آزمون تعقیبی بنفرونی نیز برتری معنادار بازی هدایت</span></span></span> <span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">‌شده نسبت به سایر گروه‌ها و برتری بازی آزاد نسبت به کنترل را تأیید کرد</span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span style="font-size:16px;"><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" titr="">نتیجه‌گیری:</span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> یافته‌ها نشان داد شیوه اجرای بازی نقش تعیین‌کننده‌ای در اثربخشی آن بر بازداری شناختی دارد و بازی هدایت ‌شده مؤثرترین شیوه در ارتقای بازداری شناختی این کودکان </span></span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">دارد</span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">. در بازی هدایت ‌شده، کودک ضمن برخورداری از آزادی نسبی در تعامل با تکلیف، از راهنمایی هدفمند بزرگسال نیز بهره‌مند می‌شود. این ترکیب، سطح بهینه‌ای از چالش شناختی، بازخورد اصلاحی و فرصت تمرین کنترل پاسخ را فراهم می‌آورد که برای تقویت بازداری شناختی ضروری است</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Introduction:</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Cognitive inhibition, a fundamental component &nbsp;of executive functions, plays a crucial role in regulating behavior, academic success, and social adaptation in children and is considered a predictor of cognitive development. In recent years, play-based cognitive interventions have emerged as an evidence-based approach to improving executive functions. The present study aimed to determine and compare the effectiveness of implementing cognitive play through &nbsp;three methods</span> <span new="" roman="" style="font-family:" times="">structured, guided, and free</span> <span new="" roman="" style="font-family:" times="">versus a control group in enhancing cognitive inhibition in 9-year-old children.</span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Methods:</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The present study was a quasi-experimental study employed a pretest-posttest design with a control group. The statistical population comprisedall 9-year-old students</span> <span new="" roman="" style="font-family:" times="">in Tehran, Iran, during the 2024-2025 academic year. A total of 60 participantswere selected using a non-random sampling method and then randomly assigned to four groups (15 individuals in each group). Three intervention groups structured play, guided play, and free play</span> <span new="" roman="" style="font-family:" times="">participated in two 45-minute sessions per week over six months, while the control group engaged in regular school activities. Data were collected using the Go/No-Go task and analyzed via analysis of covariance (ANCOVA).</span><span lang="AR-SA" dir="RTL" style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results:</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The results of the ANCOVA revealed a significant difference among the four groups, demonstratingthe intervention had a significant &nbsp;effect on cognitive inhibition (P<0.05). Comparison of adjusted means indicated that guided play had the greatest effect on improving cognitive inhibition, followed by free play, while structured play did not show a significant difference compared to the control group. The Bonferroni post hoc test further confirmed the significant superiority of guided play over the other groups and the superiority of free play over the control group.</span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The present study concluded that the method of game implementation plays a decisive role in its effectiveness on cognitive inhibition. Guided play is considered the most effective method in promoting cognitive inhibition in 9-year-old children. In guided play, the child enjoys relative freedom in interacting with the task, while benefits from targeted adult guidance. This combination provides an optimal level of cognitive challenge, corrective feedback, and opportunities to practice response control, all of which are essential for strengthening cognitive inhibition.</span></span></span></span></div> بازی شناختی, بازی ساختارمند, بازی هدایت‌شده, بازی آزاد, بازداری شناختی Cognitive play, Structured play, Guided play, Free play, Cognitive inhibition 50 62 http://icssjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-2127-2&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Sadat Mirtalaie مریم سادات میرطلایی m.mirtalaie92@gmail.com 0013465211 0009-0000-6469-9437 No PhD Student of Cognitive Psychology, Institute for Cognitive Sciences Studies, Tehran, Iran دانشجوی دکتری علوم شناختی، گرایش روان‌‌شناسی، موسسه آموزش عالی علوم شناختی، تهران، ایران Meysam Sadeghi میثم صادقی Meysamsadeghi7@gmail.com 100319475328460020339 100319475328460020339 Yes Assistant Professor, Department of Cognitive Psychology, Institute for Cognitive Science Studies, Tehran, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی شناختی، موسسه آموزش عالی علوم شناختی، تهران، ایران Shaghayegh Chitsaz شقایق چیت‌ساز chitsaz.sh@gmail.com 100319475328460020340 100319475328460020340 No Assistant Professor, Cognitive Science - Design and Creativity Department, Institute for Cognitive Science Studies, Tehran, Iran استادیار، گروه علوم شناختی - طراحی و خلاقیت، موسسه آموزش عالی علوم شناختی، تهران، ایران Saber Abdolmaleki صابر عبدالملکی s.abdolmalaki@gmail.com 3801877061 100319475328460020341 No Assistant Professor, Educational Management and Curriculum Planning Department, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran استادیار، گروه مدیریت آموزشی و برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه علامه طبابایی، تهران، ایران