Advances in Cognitive Sciences

fa رابطه کارکردهای اجرایی با پیشرفت تحصیلی و کیفیت زندگی در دانشجویان: نقش میانجی انعطاف‌‎پذیری روان‌شناختی The relationship between executive functions, academic achievement, and quality of life in university students: The mediating role of psychological flexibility روان شناسی شناختی پژوهشي اصیل Research مقدمه: کیفیت زندگی بیانگر ارزیابی ذهنی فرد از جنبه‌های زیستی، روانی، اجتماعی و محیطی زندگی است و در دانشجویان تحت‌تأثیر فشارهای درسی و تغییرات تغییرات اجتماعی و ویژگی‌های رشدی دوره جوانی قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه کارکردهای اجرایی با کیفیت زندگی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان با نقش میانجی انعطاف‌پذیری روان‌شناختی انجام شد. روش کار: پژوهش حاضر در قالب یک طرح همبستگی از نوع مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. 300 نفر از دانشجویان دانشگاه رازی کرمانشاه در سال تحصیلی 1403-1402 در این مطالعه شرکت داشتند. مقیاس‌های ارزیابی کارکردهای اجرایی Holst و Thorell (2018)، پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (WHOQOL-BREF) و پرسشنامه<a href="https://porseshnameonline.com/page/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%20%D8%A7%D9%86%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D9%81%20%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%DB%8C%20%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%20%DB%8C%D8%A7%20%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D8%B4%20%20%D8%B9%D9%85%D9%84%20AAQ-II%29%29%20%28%D8%A8%D9%88%D9%86%D8%AF%20%D9%88%20%D9%87%D9%85%D9%83%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D8%8C2011%29"> </a>انعطاف‌پذیری روان‌شناختیB ond   و همکاران، (2011) جهت گردآوری یافته‌ها مورداستفاده قرار گرفت. یافته‌ها در چارچوب مدل‌سازی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-28 و SmartPLS-4 مورد تجزیه‌ و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج به ‌دست ‌آمده از مدل‌سازی معادلات ساختاری حاکی از تأثیر معنادار حافظه کاری و کنترل بازداری بر کیفیت زندگی دانشجویان (01/0>P) و پیشرفت تحصیلی (01/0>P) آنها بود. بدین‌سان، در رابطه کارکردهای اجرایی با کیفیت زندگی دانشجویان در مدل مفهومی مطالعه حاضر انعطاف‌پذیری روان‌شناختی نقش میانجی کامل و در رابطه کارکردهای اجرایی با پیشرفت تحصیلی دانشجویان نقش میانجی جزئی داشت. نتیجه&lrm;گیری: در مجموع می‌توان چنین نتیجه‌گیری کرد که رابطه مستقیم و غیرمستقیم کارکرد&lrm;های اجرایی بر کیفیت زندگی دانشجویان با افزایش سطح انعطاف‌&lrm;پذیری روان&lrm;‌شناختی به ‌طور معنا‌داری تشدید خواهد شد. انعطاف&lrm;‌پذیری روان&lrm;‌شناختی در دانشجویان یک عامل محافظت‌کننده بین کارکرد&lrm;های اجرایی و کیفیت زندگی است. <div style="text-align: justify;">Abstract Introduction: Quality of life (QoL), as an essential indicator of mental health and overall well-being, has attracted considerable attention from researchers in recent years. This construct encompasses individuals’ evaluations of various life domains, including physical, psychological, social, and environmental aspects. It also poses particular challenges among university students due to academic pressures and social transitions. The present study aimed to examine the relationship between executive functions and both QoL and academic achievement among students, with the mediating role of psychological flexibility. Methods: Within a positivist paradigm, using a quantitative approach and a correlational design based on structural equation modeling (SEM), 300 students from Razi University were selected during the 2023-2024 academic year through convenience sampling. The Executive Functions Questionnaire developed by Holst and Thorell (2018), the World Health Organization Quality of Life Questionnaire (WHOQOL-BREF), and the Psychological Flexibility Questionnaire developed by Bond et al. (2011) were employed for data collection. Data were analyzed using SEM utilizing SPSS-28 and SmartPLS-4 software. Results: The SEM revealed significant effects of working memory and inhibitory control on students’ QoL (P<0.01) and academic achievement (P<0.01). Moreover, psychological flexibility played a full mediating role in the effect of executive functions on QoL, and a partial mediating role in the effect of executive functions on academic achievement. Conclusion: The present study concluded that the direct and indirect effects of executive functions on students’ QoL are significantly strengthened by higher levels of psychological flexibility. Psychological flexibility serves as a protective factor between executive functions and QoL among university students.</div> حافظه کاری, کنترل بازداری, انعطاف‌پذیری روان‌شناختی, کیفیت زندگی, دانشجویان Working memory, Inhibitory control, Psychological flexibility, Quality of life, Students 28 43 http://icssjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-651-1&slc_lang=fa&sid=1 Hanin Mahmood Mohammad حنین محمود محمد hanin.mahmud.1994@gmail.com 100319475328460019858 100319475328460019858 No Masters of Educational Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran کارشناسی ارشد، روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Hadi Parhoon هادی پرهون H.parhoon@razi.ac.ir 3329924195 100319475328460019859 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Kamran Yazdanbakhsh کامران یزدانبخش k.yazdanbakhsh@razi.ac.ir 100319475328460019860 100319475328460019860 No Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران