Advances in Cognitive Sciences

fa درک شرطی‌های خلاف‌واقع در زبان فارسی: شواهدی از ردیابی چشم Understanding counterfactual conditionals in Persian: Evidence from eye-tracking فلسفه ذهن و زبان شناسی شناختی پژوهشي اصیل Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: مطالعات متعدد نشان داده‌اند که درک شرطی‌های خلاف‌واقع (مثلاً «اگر او زود بیدار شده بود، سنگک می‌گرفت») شامل فعال‌سازی دو معنای متمایز است: ۱) حدس (گرفتن سنگک) و ۲) حقایق پیش‌فرض (نگرفتن سنگک). مطالعه حاضر با هدف مقایسه زمان و ترتیب فعال‌سازی این دو معنا به هنگام درک شرطی‌های خلاف‌واقع مثبت و منفی در زبان فارسی طراحی شد. روش‌ کار: پایگاه داده شامل ۲۵۶ سناریوی کوتاه بود که در ۸ مجموعه ۳۲تایی سازمان‌دهی شدند. در هر مجموعه نیمی از سناریوهای کوتاه شرطی‌های خلاف‌واقع مثبت و نیمی منفی بودند. با استفاده از پارادایم جهان دیداری و ردیابی چشم، فعال‌سازی هر دو معنا در حین پردازش بررسی شد. تحلیل داده‌های احتمالات تثبیت از ۳۲ فارسی‌زبان بومی (۲۱ زن، ۱۱ مرد؛ میانگین سنی ۳۴/۲۲ سال) انجام پذیرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که به هنگام درک هر دو نوع شرطی خلاف‌واقع، فارسی‌زبانان ابتدا حقایق پیش‌فرض را فعال و نگاه خود را بر روی آن تثبیت کرده و سپس به حدس نگاه کردند. داده‌های ردیابی چشم، به‌ طور معناداری مدت زمان تثبیت طولانی‌تر بر روی حقایق پیش‌فرض در مقایسه با حدس را در هر دو نوع شرطی آشکار کرد. مشاهدات درباره چگونگی تأثیر مشخص‌بودگی حقایق پیش‌فرض بر تثبیت نگاه در هر دو نوع جمله شرطی خلاف‌واقع نشان داد که مشخص‌بودگی بیشتر حقایق پیش‌فرض در شرطی‌های خلاف‌واقع منفی باعث شد فارسی‌زبانان زودتر بر آنها تمرکز کنند، اگرچه مدت زمان تثبیت به ‌طور معناداری متفاوت نبود. نتیجه‌گیری: یافته‌ها با نظریه انگاره‌های ذهنی و سوگیری واقعیت در درک و پردازش شرطی‌های خلاف واقع همسوست. </div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Numerous studies have demonstrated that comprehending counterfactual conditionals (e.g., “If he had woken up early, he would have gotten Sangak (bread)”) involves activating two distinct meanings: 1) The conjecture (getting Sangak) and 2) The presupposed facts (not getting Sangak). The present study aimed to compare the timing and sequence of activating these two meanings during the comprehension of affirmative and negative Persian counterfactual conditionals. Methods: The database used in this study consisted of 256 short scenarios, organized into eight sets of 32. In each set, half of the short scenarios were affirmative counterfactual conditionals, and half were negative. Using a visual-world paradigm with eye-tracking, this research examined the activation of both meanings during sentence processing. Fixation probability data from 32 native Persian speakers (21 women, 11 men; mean age=22.34 years) were analyzed.  Results: The results revealed that during the comprehension of both types of counterfactual conditionals, Persian speakers represented both meanings. They first activated and fixated on the presupposed facts before considering the conjecture. Eye-tracking data revealed significantly longer fixation durations on presupposed facts compared to the conjecture, across both types of sentences. Observations on how the specificity of presupposed facts influenced fixations in both types of sentences suggested that the higher specificity of presupposed facts in negative counterfactuals led Persian speakers to focus on them earlier, though fixation durations did not differ significantly. Conclusion: Findings align with the Mental Model Theory and Reality Bias in the comprehension and processing of counterfactual conditionals in Persian.</div> شرطی‌های خلاف‌واقع, پارادایم جهان دیداری, نظریه انگاره‌های ذهنی, ردیابی چشم, زبان فارسی Counterfactual conditionals, Visual world paradigm, Mental model theory, eye-tracking, Persian language 89 102 http://icssjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-943-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Heydari فاطمه حیدری fatemeh14fatima@gmail.com 3800000000 0009-0001-7238-8919 No MA in Linguistics, Department of Linguistics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran کارشناس ارشد زبان‌شناسی، گروه زبان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Sahar Bahrami-Khorshid سحر بهرامی‌خورشید Sahbahrami@modares.ac.ir 3874517349 100319475328460020105 Yes Associate Professor of Linguistics, Department of Linguistics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشیار زبان‌شناسی، گروه زبان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Ali Golbazi Mahdipour علی گلبازی مهدی‌پور ali.g.mahdipour@gmail.com 8700000000 100319475328460020106 No MA in Master of Business Administration, Faculty of Management, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran کارشناس ارشد مدیریت کسب‌وکار، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Mahtab Taheri مهتاب طاهری mahtab.taheri78@gmail.com 2700000000 100319475328460020107 No MA in Linguistics, Department of Linguistics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran کارشناس ارشد زبان‌شناسی، گروه زبان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران