Advances in Cognitive Sciences

fa بررسی اثربخشی تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجه‌ای مغز بر بازداری پاسخ و تصمیم‌گیری پرخطر در مردان مبتلا به اختلال دو قطبی نوع دو همبود با سابقه مصرف هروئین Investigating the effectiveness of transcranial direct current stimulation on risky decision-making and response inhibiting in men with bipolar II disorder comorbid with a history of heroin use علوم اعصاب شناختی پژوهشي اصیل Research مقدمه: همبودی اختلال دوقطبی نوع ۲ و سابقه مصرف هروئین با نارسایی در بازداری پاسخ و تصمیم‌گیری پرخطر همراه است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجه‌ای مغز بر بازداری پاسخ و تصمیم‌گیری پرخطر در مردان مبتلا به اختلال دو قطبی نوع دو همبود با سابقه مصرف هروئین بود. روش کار: این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون، پیگیری با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری شامل مردان مبتلا به اختلال دوقطبی نوع دو همبود با سابقه مصرف هروئین بودند که به مراکز درمانی شهر اصفهان در سال 1403 مراجعه کرده بودند. در مجموع 32 نفر به‌ صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون‌ رایانه‌ای بازداری پاسخ برو نرو و آزمون رایانه‌ای قمار Iowa بودند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه متوالی روزانه، هر کدام به مدت ۲۰ دقیقه تحت tDCS قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون کوواریانس و با کمک نرم‌افزار SPSS-24 انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای مغز به ‌طور معناداری موجب بهبود بازداری پاسخ (خطای ارائه (31/29F= ،001/0P<)، خطای حذف (56/28F= ،001/0P<)، (56/28F=)، زمان واکنش (47/24F= ،001/0P<)، و کاهش تصمیم‌گیری‌ پرخطر  (71/27F= ،001/0P<) در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل گردید. نتیجه‌گیری: تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای به‌ عنوان مداخله‌ای مؤثر و نوین می‌تواند در کاهش رفتارهای تکانشی، تسهیل فرآیند بهبودی و کاهش تصمیم‌گیری پرخطر نقش کلیدی ایفا کند و در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی نوع دو همبود با سابقه مصرف هروئین مورد استفاده قرار گیرد.   <div style="text-align: justify;">Introduction: Bipolar II disorder comorbid with a history of heroin use is associated with impairments in response inhibition and risky decision-making. The present study aimed to investigate the effectiveness of Transcranial Direct Current Stimulation (tDCS) on response inhibition and risky decision-making in men with bipolar II disorder comorbid with a history of heroin use. Methods: This was a quasi-experimental study with a pre-test, post-test, and follow-up design with a control group. The study population comprised men with bipolar II disorder comorbid with a history of heroin use who were referred to treatment centers in Isfahan, Iran, in 2024. A total of 32 individuals were randomly assigned to the experimental and control groups. The research instruments included the computerized Go/No-Go response inhibition task and the computerized Iowa Gambling Task (IGT). The experimental group received tDCS for 10 consecutive daily sessions, each lasting 20 minutes. Data analysis was performed using analysis of covariance (ANCOVA) via SPSS-24 software. Results: The results indicated that tDCS significantly improved response inhibition including commission error (F=29.31, P<0.001), omission error (F=28.56, P<0.001), and reaction time (F=24.47, P < 0.001) and reduced risky decision-making (F=27.71, P<0.001) in the experimental group compared to the control group. Conclusion: As a novel and effective intervention, tDCS can play a key role in reducing impulsive behaviors, facilitating the recovery process, and decreasing risky decision-making, making it a viable clinical application for individuals with bipolar II disorder comorbid with a history of heroin use.</div> تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای, بازداری پاسخ, تصمیم‌گیری پرخطر, اختلال دوقطبی نوع دو, هروئین Transcranial direct current stimulation, Response inhibition, Risky decision-making, Bipolar II disorder, Heroin 75 89 http://icssjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-2043-1&slc_lang=fa&sid=1 Milad Jalil Piran میلاد جلیل پیران m.jalil1395@gmail.com 100319475328460020321 0009-0009-5258-5438 No PhD Candidate in Psychology, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشجوی دکتری تخصصی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Bahram Peymannia بهرام پیمان‌نیا B.peymannia@scu.ac.ir 100319475328460020322 100319475328460020322 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Sayed Ali Marashi سید علی مرعشی sayedalimarashi@scu.ac.ir 100319475328460020323 100319475328460020323 No Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Kiumars Beshlideh کیومرث بشلیده k.beshlideh@scu.ac.ir 100319475328460020324 100319475328460020324 No Professor, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران