Advances in Cognitive Sciences

fa مقایسه تأثیر شناخت رفتاردرمانگری یکپارچه شده با ذهن‌آگاهی و مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو The effect of mindfulness integrated cognitive behavioral therapy vs. acceptance and commitment therapy on executive functions and self-regulation in patients with type 2 diabetes روان شناسی شناختی پژوهشي اصیل Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: دیابت در زمان عدم کنترل قند خون و هیپرگلیسمی شدید و هیپوگلیسمی مکرر، یک عامل خطر آفرین بزرگ برای اختلالات شناختی است. هدف پژوهش حاضر، مقایسه تأثیر درمان شناختی رفتاری یکپارچه شده با ذهن‌آگاهی و مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی در مبتلایان به دیابت نوع دو انجام شد. روش کار: این پژوهش نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون_پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه بود که 45 بیمار مبتلا به دیابت نوع دو با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) قرار گرفتند. دو مداخله در 8 جلسه آموزشی ارائه شدند. پرسشنامه کارکردهای اجرایی (Holst و Thorell، 2018) و پرسشنامه خودتنظیمی (Grossarth-Maticek و Eysenck، 1995) اجرا شدند و یافته‌ها با کمک آزمون تحلیل واریانس آمیخته به وسیله نرم‌افزار SPSS-27 تحلیل شدند. یافته&lrm;ها: یافته‌ها نشان دادند هر دو مداخله تأثیرات معناداری بر بهبود کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی مبتلایان داشتند و در دوره پیگیری دو ماهه پایدار بود. همچنین هر دو مداخله تأثیر یکسانی بر ارتقاء سطح خودتنظیمی بیماران نشان دادند و تفاوت معناداری بین اثربخشی دو مداخله مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: درمان شناختی رفتاری یکپارچه شده با ذهن‌آگاهی و مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد بر ارتقا سطح توانمندی&lrm;های شناختی بیماران تأکید دارند و متخصصین، پژوهشگران و درمانگران می‌توانند از این مداخلات جهت بهبود کارکردهای شناختی این بیماران در کنار درمان‌های پزشکی و دارویی بهره لازم را ببرند.</div> <div style="text-align: justify;">Abstract Introduction: Diabetes is a huge risk factor for cognitive impairment when the glycemic control is inadequate, with marked hyperglycemia and recurrent hypoglycemia. The present study aimed to compare the effects of Mindfulness-Integrated Cognitive Behavioral Therapy (MiCBT) and Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on executive functions and self-regulation in patients with type 2 diabetes. Methods: This study used a quasi-experimental design with a pre-test-post-test and a 2-month follow-up, in which 45 patients with type 2 diabetes were selected through purposive sampling and randomly assigned to two experimental groups and one control group. Two interventions were presented in eight training sessions. The Executive Function Questionnaire (Holst & Turrell, 2018) and the Self-Regulation Questionnaire (Grossarth-Maticek & Eysenck, 1995) were administered, and the findings were analyzed using a mixed analysis of variance (ANOVA) using SPSS-27 software. Results: The findings revealed that the MiCBT and ACT interventions had significant effects on improving executive functions and self-regulation in patients and were sustained during the two-month follow-up. Furthermore, both interventions demonstrated similar effects on enhancing self-regulation in patients, with no significant  difference in effectiveness. Conclusion: MiCBT and ACT enhance cognitive abilities in patients and specialists; researchers and therapists in this field can utilize these interventions to improve cognitive functions in these patients alongside their medical and pharmacological treatments.</div> خودتنظیمی, شناخت درمانی یکپارچه شده با ذهن‌آگاهی, دیابت نوع دو, درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد, کارکردهای اجرایی Acceptance and Commitment Therapy, Executive Functions, Mindfulness-Integrated Cognitive Behavioral Therapy, Self-regulation, Type 2 diabetes 44 61 http://icssjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-2061-1&slc_lang=fa&sid=1 Mitra Farshbaf Ghasemi Azar میترا فرشباف قاسمی آذر farshbaf.ghasemi@gmail.com 100319475328460019847 0009-0001-2685-363x No PhD Student in General Psychology, Department of Psychology, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی، گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Marzieh Alivandi Vafa مرضیه علیوندی وفا M.alivand@iaut.ac.ir 100319475328460019848 100319475328460019848 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Roghayeh Kiani رقیه کیانی ps.mkiani@gmail.com 100319475328460019849 100319475328460019849 No Assistant Professor, Department of Psychology, Ahar Branch, Islamic Azad University, Ahar, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران Amir Panah Ali امیر پناه علی panahali@iaut.ac.ir 100319475328460019850 100319475328460019850 No Assistant Professor, Department of Counseling, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran استادیار، گروه مشاوره، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران