Advances in Cognitive Sciences

fa رابطه کنترل شناختی با اهمال‌کاری تحصیلی در دانش‌آموزان دوره متوسطه: نقش میانجی خودتنظیمی The relationship between cognitive control and academic procrastination among high school students: The mediating role of self-regulation روان شناسی شناختی پژوهشي اصیل Research مقدمه: اهمال‌کاری تحصیلی وضعیتی است که در آن دانش&lrm;آموزان به طور مستمر و ناخودآگاه از انجام به موقع وظایف و کارهای مرتبط با تحصیل خود باز می‌مانند، که این امر می‌تواند تأثیرات مخربی بر عملکرد تحصیلی آنان داشته باشد. کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی فرآیندهایی به منظور کنترل هدف‌مند شناخت و یادگیری هستند که به طور مثبت بر نتایج تحصیلی دانش‌آموزان تأثیر ‌گذارند. مطالعه حاضر با هدف بررسی نقش میانجی خودتنظیمی در رابطه بین کنترل شناختی با اهمال‌کاری تحصیلی در دانش‌آموزان متوسطه انجام شد. روش کار: در قالب پارادایم اثبات‌گرایی، با رویکرد کمی و در چارچوب یک طرح همبستگی از نوع مدل آزمایی معادلات ساختاری از بین دانش‌آموزان 12 تا 18 سال مشغول به تحصیل در مدارس متوسطه شهر خرم‌آباد در سال تحصیلی 1402-1401 از طریق روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه&lrm;ای چند مرحله&lrm;ای 452 نفر انتخاب شدند. مقیاس‌های ارزیابی کارکردهای اجرایی Holst و Thorell  (2018)، انعطاف‌پذیری شناختی Dennis و Vander Wal (2010)، اهمال‌کاری تحصیلی McCloskey (2011) و پرسشنامه خودتنظیمیBouffard  (1995) جهت گردآوری یافته‌ها مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌ها در چارچوب مدل‌سازی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-27 و SmartPLS-4 مورد تجزیه‌ و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج به ‌دست ‌آمده از مدل‌سازی معادلات ساختاری حاکی از تأثیر معنادار کنترل شناختی بر اهمال‌کاری تحصیلی (001/0>P= ؛72/8=t ؛429/0-=β)، کنترل شناختی بر خودتنظیمی (001/0>P= ؛33/6=t ؛342/0=β) و خودتنظیمی بر اهمال‌کاری تحصیلی (001/0>P= ؛70/5=t ؛245/0-=β) بود. بدین‌سان، در تأثیر کنترل شناختی بر اهمال‌کاری تحصیلی در مدل مفهومی مطالعه حاضر خودتنظیمی نقش میانجی جزئی مکمل داشت. نتیجهگیری: در مجموع می‌توان چنین نتیجه‌گیری کرد که تأثیر مستقیم و غیرمستقیم کنترل شناختی بر اهمال‌کاری تحصیلی با افزایش سطح خودتنظیمی به ‌طور معنا‌داری تشدید خواهد شد. خودتنظیمی در دانش‌آموزان نوجوان یک عامل محافظت‌کننده بین کنترل شناختی و اهمال‌کاری تحصیلی است. <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Academic procrastination is a condition in which students habitually and unconsciously fail to complete their educational tasks and responsibilities on time, potentially negatively impacting their academic performance. Executive functions and self-regulation are processes aimed at the purposeful control of cognition and learning, positively influencing students’ academic outcomes. This study aimed to examine the mediating role of self-regulation in the relationship between cognitive control and academic procrastination among students. Methods: Within a positivist paradigm and using a quantitative approach, the study employed a correlational design based on structural equation modeling (SEM). A sample of 452 students aged 12 to 18, enrolled in schools in Khorramabad during the 2022-2023 academic year, was selected through multistage cluster random sampling. Data collection utilized the Adult Executive Functioning Inventory (ADEXI; Holst, & Thorell, 2018), Cognitive Flexibility Scale (Dennis & Vander Wal, 2010), Academic Procrastination Scale (McCloskey, 2011), and the Self-Regulation Questionnaire (Bouffard, 1995). The data were analyzed through SEM using SPSS-27 and SmartPLS-4 software. Results: The results obtained from SEM indicate a significant effect of cognitive control on academic procrastination (β=-0.429, t=8.72, P<0.001), cognitive control on self-regulation (β=0.342, t=6.33, P<0.001), and self-regulation on academic procrastination (β=-0.245, t=5.70, P<0.001). Thus, in the impact of cognitive control on academic procrastination, self-regulation partially mediated the present study’s conceptual model. Conclusion: In summary, the results suggest that the direct and indirect effects of cognitive control on academic procrastination will be significantly intensified with increased self-regulation. Self-regulation serves as a protective factor among adolescent students between cognitive control and academic procrastination.  </div> اهمال‌کاری تحصیلی, خودتنظیمی, کنترل شناختی, کارکردهای اجرایی Academic procrastination, Self-regulation, Cognitive control, Executive functions 15 30 http://icssjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-2011-1&slc_lang=fa&sid=1 Jafar Nazarian جعفر نظریان JN9607916@gmail.com 4200388103 0009-0003-8766-6330 No Masters of Educational Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran کارشناسی ارشد، روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Hadi Parhoon هادی پرهون ‏‪hadi.parhon43@gmail.com‬‏ 3329924195 100319475328460018706 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Khodamorad Momeni خدامراد مومنی KH.MUMANI@RAZI.AC.IR 100319475328460018707 100319475328460018707 No Professor, Department of Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran استاد، گروه روان‎شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران