Advances in Cognitive Sciences

fa بررسی رابطه بازشناسی هیجان چهره‌ای و علائم زیربالینی اُتیسم در نوجوانان: ارائه مدل با آزمون نقش تعدیل‌کنندگی کارکردهای اجرایی (انعطاف‎پذیری شناختی، بازداری، حافظه کاری) Investigating the relationship between facial emotion recognition and subclinical autism spectrum symptoms in adolescents: A model examining the moderating role of executive functions (cognitive flexibility, inhibition, and working memory) علوم اعصاب شناختی پژوهشي اصیل Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: سطح بالای صفات اُتیستیک در نوجوانان، پیامدهای منفی آموزشی و اجتماعی را به همراه دارد؛ بنابراین شناسایی عوامل مؤثر بر آن ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بازشناسی هیجان چهره‌ای و علائم زیربالینی اُتیسم با نقش تعدیل‌کنندگی کارکردهای اجرایی (انعطاف‌پذیری شناختی، بازداری، حافظه کاری) انجام شد. روش کار: این پژوهش از نوع توصیفی_همبستگی بود و به روش مدل‌یابی معادلات ساختاری صورت گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان پایه دوازدهم مدارس دولتی شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402 بود. از میان آنها به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای، تعداد 280 نفر (151 دختر و 129 پسر) انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس اُتیسم‌بهر، آزمون 60 چهره Ekman و نسخه رایانه‌ای آزمون‌های دسته‌بندی کارت‌های ویسکانسین، استروپ و حافظه کاری Daneman و Carpenter بود. داده‌ها با استفاده از روش&rlm; پیشرفته آماری مدل‌یابی معادلات ساختاری، در نرم‌افزار Smart PLS 3 تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بازشناسی هیجان چهره‌ای بر علائم زیربالینی اُتیسم تأثیر معناداری دارد (211/2 t=،324/0-=β). از کارکردهای اجرایی، فقط انعطاف‌پذیری شناختی بر علائم زیربالینی اُتیسم تأثیر معناداری داشت (958/2 t=،367/0=β). همچنین، نتایج در مورد نقش تعدیل‌کنندگی کارکردهای اجرایی حاکی از آن بود که انعطاف‌پذیری شناختی (174/2 t=،317/0=β) و بازداری (975/1 t=،212/0=β) در رابطه بین بازشناسی هیجان چهره‌ای با علائم زیربالینی اُتیسم اثر تعدیل‌کننده داشتند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد مؤلفه‌هایی از کارکردهای اجرایی (انعطاف‌پذیری شناختی و بازداری) نقش تعدیل‌گر نسبی در رابطه‌ بین بازشناسی هیجان چهره‌ای و علائم زیربالینی اُتیسم دارند. بر این اساس، به روان‌درمانگران توصیه می‌شود نقش کارکردهای  شناختی را در مداخلات آموزشی و درمانی نوجوانان با علائم زیربالینی اُتیسم مدنظر قرار دهند.  </div> <div style="text-align: justify;">Introduction: High autistic traits in adolescents are associated with a wide range of detrimental educational and social outcomes. Thus, identifying the influencing factors is of significance. This study investigated the relationship between facial emotion recognition and subclinical autism spectrum symptoms, considering the moderating role of executive functions (cognitive flexibility, inhibition, and working memory). Methods: This descriptive and correlational study used the structural Equation Modeling Method (SEM). The statistical population included all 12th-grade students in public schools (male and female) in Tehran during the 2023-2024 academic year. Using a multi-stage cluster random sampling design, 280 students (151 girls and 129 boys) were selected. The research tools included the Autism Spectrum Quotient, the Ekman 60-Faces Test, and computerized versions of the Wisconsin Card Sorting Test, the Stroop test, and the Daneman and Carpenter’s Working Memory Task. Data were analyzed using advanced structural equation modeling methods in Smart PLS 3 software. Results: The results revealed that facial emotion recognition had a significant effect on subclinical autism spectrum symptoms (t=2.211, β=−0.324). Among executive functions, only cognitive flexibility significantly influenced subclinical autism spectrum symptoms (t=2.958, β=0.367). Additionally, regarding the moderating role of executive functions, the findings revealed that cognitive flexibility (t=2.174, β=0.317) and inhibition (t=1.975, β=0.212) moderated the relationship between facial emotion recognition and subclinical autism spectrum symptoms. Conclusion: This study showed that domains of executive functioning (cognitive flexibility and inhibition) partially moderate the relationship between facial emotion recognition and subclinical autistic symptoms. Based on these findings, it is recommended that psychotherapists give serious consideration to the role of cognitive functions in the educational and therapeutic interventions for adolescents with subclinical autistic traits.  </div> انعطاف‌پذیری شناختی, بازداری, بازشناسی هیجان چهره‌ای, حافظه کاری, علائم زیربالینی اُتیسم Cognitive flexibility, Facial emotion recognition, Inhibition, Subclinical autism spectrum symptoms, Working memory 30 49 http://icssjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1987-1&slc_lang=fa&sid=1 Sahar Khoshsorour سحر خوش‌سرور s.khoshsorour@gmail.com 100319475328460019688 100319475328460019688 No PhD Student of Psychology, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Mohammad Narimani محمد نریمانی Narimani@uma.ac.ir 100319475328460019689 100319475328460019689 Yes Professor of Psychology, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran استاد گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Sajjad Basharpour سجاد بشرپور basharpoor-sajjad@uma.ac.ir 100319475328460019690 100319475328460019690 No Professor of Psychology, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran استاد گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران