fa اثربخشی بازی درمانی شناختی رفتاری و آموزش نظریه ذهن بر انعطاف‌پذیری شناختی در دانش‌آموزان دارای ناتوانی‌های خاص یادگیری با و بدون همبودی اختلال نقص توجه/بیش-فعالی علوم اعصاب شناختی پژوهشي اصیل Research <span dir="LTR"></span><span style="font-family:B Titr;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی بازی درمانی شناختی رفتاری و آموزش نظریه ذهن بر انعطاف&shy;‌پذیری شناختی در دانش‌&shy;آموزان دارای ناتوانی‌های خاص یادگیری با و بدون همبودی اختلال نقص توجه/ بیش&shy;‌فعالی بود.</span></span><br> <span style="font-family:B Titr;"><span style="font-size:12.0pt;">روش کار:</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش‌&shy;آزمون، پس&shy;‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش شامل کلیه دانش‌&shy;آموزان دختر و پسر 10 تا 12 سال دارای ناتوانی خاص یادگیری شهر اهواز در سال 1397 بود که از بین آنها 60 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در گروه‌های آزمایشی و گروه کنترل جایگزین شدند (20 نفر در هر گروه).</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به منظور گردآوری اطلاعات از آزمون کارت</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&shy;‌های ویسکانسین استفاده شد. پس از ارزیابی اولیه، گروه‌ آزمایش اول تحت آموزش نظریه ذهن </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به مدت 2 ماه (هر ماه 5 جلسه آموزشی)، جمعاً در 10 جلسه 90 دقیقه&shy;‌ای </span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و گروه آزمایش دوم تحت مداخله بازی درمانی شناختی رفتاری </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">انفرادی</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در 10 جلسه 90 دقیقه‌&shy;ای به صورت دو بار در هفته </span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل مداخله&shy;‌ای دریافت نکردند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون آماری تحلیل کوواریانس تک متغیری با نرم&shy;‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">SPSS-23</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">انجام گرفت.</span></span><br> <span style="font-family:B Titr;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌&shy;ها:</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج نشان داد که آموزش نظریه ذهن و بازی درمانی شناختی رفتاری بر بهبود انعطاف&shy;‌پذیری شناختی دانش‌&shy;آموزان اثربخش بودند (01/0</span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;">></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">). اما بین اثربخشی دو مداخله تفاوت معناداری دیده نشد (05/0</span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">).</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">همچنین نتایج نشان داد، همبودی اختلال نقص توجه/ بیش</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">فعالی اثر بخشی این مداخلات را تعدیل کرد.</span></span><br> <span style="font-family:B Titr;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌&shy;گیری:</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با توجه به اثربخش بودن مداخلات پیشنهاد می‌شود چنین برنامه&shy;‌هایی با برگزاری کارگاه های آموزشی به جهت این که</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">درمان&shy;گران در این زمینه از دانش کافی برخوردار باشند، اجرا شود.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span> <span dir="RTL"></span>Introduction: The present study aimed to evaluate the effectiveness of cognitive-behavioral play therapy and theory of mind training on cognitive flexibility in students with special learning disabilities with and without comorbidity of attention deficit hyperactivity disorder.<br> Methods: The study&rsquo;s population consists of students with special learning disabilities of girls and boys aged 10 to 12 years in Ahvaz. Among them, 40 people (20 people for each of the experimental and control groups in such a way that each group consisted of an equal number of students with special learning disabilities with impaired attention deficit hyperactivity disorder and without it) were selected by targeted sampling method. Moreover, they were randomly assigned to experimental and control groups. The Wisconsin card test was used to collect information. The research method was experimental with a pre-test-post-test design with a control group. The first experimental group was trained in the theory of mind, the second experimental group was treated with cognitive-behavioral play therapy, and the control group was included in the waiting list for intervention. Data were analyzed using a single-variable covariance analysis statistical test.<br> Results: The results showed that the theory of mind training and cognitive-behavioral play therapy were effective in improving students&#39; cognitive flexibility (P<0.01). However, there was no significant difference between the effectiveness of the two interventions (P<span dir="RTL"><</span>0.05). The results also revealed that comorbidity of attention deficit hyperactivity disorder moderated the effectiveness of these interventions.<br> Conclusion: According to these interventions, it is suggested that such programs be implemented by holding training workshops in order to give therapists the opportunity to have sufficient knowledge in this field. اختلال نقص توجه/بیش­‌فعالی, انعطاف­‌پذیری شناختی, آموزش نظریه ذهن, بازی درمانی شناختی رفتاری, ناتوانی خاص یادگیری Attention deficit hyperactivity disorder, Cognitive flexibility, Theory of mind training, Behavioral cognitive play therapy, Specific learning disabilities 24 36 http://icssjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-956-1&slc_lang=fa&sid=1 Gholamreza Kheirolah Bayatiani غلامرضا خیراله بیاتیانی 10031947532846009870 10031947532846009870 No PhD Student of Educational Psychology, Department of Psychology, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Fariba Hafezi فریبا حافظی F.hafezi1398@gmail.com 10031947532846009871 10031947532846009871 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran استادیار گروه روان‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Parviz Asgari پرویز عسگری 10031947532846009872 10031947532846009872 No Associate Professor, Department of Psychology, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran دانشیار گروه روان‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Farah Naderi فرح نادری 10031947532846009873 10031947532846009873 No Associate Professor, Department of Psychology, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran دانشیار گروه روان‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران